Sanctietoepassing in het P&O circ. nr. 96/8
kader van de Wachtgeld-
en Uitkeringsverordening 1996 10 april 1996
In onze vergadering van 26 maart 1996 hebben wij besloten de
volgende beleidsregels betreffende sanctietoepassing in het
kader van de Wachtgeld- en uitkeringsverordening 1996 in te
voeren.
1. Huidig beleid en praktijk in de gemeente
De uitvoering van de Wachtgeld- en uitkeringsverordening 1996
is vrijwel geheel gemandateerd aan de hoofden van dienst. In
de verordening zijn bepalingen opgenomen aangaande de ver-
plichtingen van wachtgelders en uitkeringsgerechtigden. Tevens
wordt omschreven in welke gevallen het wachtgeld of de uitke-
ring geheel dan wel gedeeltelijk vervallen kan worden ver-
klaard.
Deze onderwerpen worden in de verordening globaal beschreven.
De hoofden van dienst kunnen hieraan binnen de grenzen van de
bepalingen nadere invulling geven. Hierdoor kunnen tussen de
diensten verschillen bestaan in de praktische uitvoering. Deze
verschillen kunnen zich ook voordoen bij in het kader van de
verordening gegeven gedragsregels voor wachtgelders en uitke-
ringsgerechtigden, de controle op naleving hiervan en de bij
niet-naleving op te leggen sancties. Met deze notitie wordt
beoogd het sanctiebeleid meer te stroomlijnen en zodoende een
meer uniform karakter te geven.
2. Vernieuwd sanctiebeleid
Hierbij wordt uitgegaan van het volgende. Voor het bepalen van
de strafmaat mag volgens een uitspraak van de Rechtbank Zutph-
en van 22 november 1994 (TAR 1995/24) aansluiting gezocht
worden bij de sancties in het kader van de Werkloosheidswet
(WW). Deze sancties zijn gebaseerd op het Besluit Sanctietoe-
passing Werkloosheidswet van de Sociale Verzekeringsraad.
De verplichtingen uit de Wachtgeld- en uitkeringsverordening
en die van de Werkloosheidswet (WW) vertonen in aanleg en
doelstelling een redelijke mate van overeenkomst. Ook de wijze
waarop gesanctioneerd kan worden is vergelijkbaar. In beide
gevallen is sprake van korting c.q. vermindering, dan wel
volledige weigering c.q. stopzetting van de uitkering. Het
besluit Sanctietoepassing in het kader van de WW kan op grond
hiervan als basis dienen voor nader sanctiebeleid.
Ten behoeve van de verdere uitwerking van dit beleid zal
hieronder eerst een nadere beschrijving worden gegeven van de
sanctietoepassing binnen de WW.
3. Sanctietoepassing in het kader van de WW
Op grond van art 27 WW zijn de bedrijfsverenigingen als uit-
voeringsinstantie bevoegd een sanctie toe te passen, indien de
uitkeringsgerechtigde niet aan opgelegde verplichtingen vol-
doet. De sanctiebevoegdheid omvat het tijdelijk of blijvend
gedeeltelijk weigeren van de uitkering, het blijvend geheel
weigeren c.q. stopzetten van de uitkering dan wel het beperken
van de uitkeringsduur.
Aan deze bevoegdheid is door middel van het Besluit Sanctie-
toepassing Werkloosheidswet van de Sociale Verzekeringsraad
(SVR) nadere invulling gegeven. Dit besluit deelt de verplich-
tingen, vastgelegd in de artikelen 24 tot en met 26 WW in drie
soorten in, te weten:
1. verplichtingen die betrekking hebben op het voorkomen van
werkloosheid en inpassing in het arbeidsproces.
2. verplichtingen die gericht zijn op stroomlijning van het
administratief proces (afkomstig uit de diverse regelingen
van de bedrijfsverenigingen).
3. verplichtingen gericht op de juiste vaststelling van
uitkeringsrechten.
Deze verplichtingen zijn vervolgens naar ernst van de overtre-
ding nader uitgewerkt en ingedeeld in de volgende vijf catego-
rie.n:
1 Administratieve verplichtingen;
2 Verstrekken informatie;
3 Belemmerende opstelling vooraf aan verkrijgen werk;
4 Belemmerende opstelling verkregen werk te behouden;
5 Weigeren werk te verkrijgen en fraude.
De eerste categorie bevat de minst en de vijfde de meest
"zware" verplichting c.q. het zwaarste wangedrag.
In het kader van deze verplichtingen zijn gedragsregels opge-
steld. Overtreding hiervan kan worden gesanctioneerd in de
vorm van een korting op de uitkering voor een bepaalde ter-
mijn. Afhankelijk van de categorie waarin de verplichting valt
en de duur van het verzuim, lopen de kortingen op van 5% tot
maximaal 30%. Tevens wordt de termijn waarover de sanctie
wordt toegepast langer naarmate het wangedrag ernstiger is.
Bij de eerste vier categorie.n is sprake van in beginsel
vastliggende standaardsancties. Hierbij heeft de be-
drijfsvereniging de bevoegdheid naar gelang van de mate van
verwijtbaarheid een lichtere of zwaardere sanctie dan
voorgeschreven toe te passen. De afwijking zal wel voldoende
gemotiveerd moeten zijn. Bij de vijfde categorie is gekozen
voor een andere benadering. Er zijn vijf sanctiemogelijkheden
gegeven. De mate van verwijtbaarheid is bepalend voor welke
sanctie opgelegd wordt. Het is de bedrijfsvereniging niet
toegestaan hoger danwel lager te sanctioneren. De zwaarste
sanctie in deze categorie is een blijvende algehele weigering
c.q. stopzetting van de uitkering.
Schematisch gezien omvat het besluit sanctietoepassing Werk-
loosheidswet de volgende sanctiemogelijkheden (de gedragingen
in de categorie.n 3, 4 en 5 zijn ongewenste gedragingen).
CATEGORIE SANCTIE
1. Administratieve verplichtingen Afhankelijk van de duur van
de periode dat men te laat
is gelden onderstaande per-
centages als korting
- < 29 dgn : 5%
- > 28 < 57 : 10%
- > 56 <113 : 20%
- > 112 : 30%
2. Verstrekking informatie 10% gedurende 8 weken
3. Niet belemmerend opstellen
vooraf aan verkrijging werk 20% gedurende 16 weken
4. Behoud van verkregen werk verval van uitkering voor
de resterende termijn
5. Weigeren werk te krijgen
uitkeringsfraude Afhankelijk van de ver-
wijtbaarheid:
- 10% gedurende 8 weken
- 20% gedurende 16 weken
- 30% gedurende 21 weken
- 30% gedurende 42 weken
- blijvende algehele
weigering/verval
4. Sanctiebeleid in het kader van de Wachtgeld- en
uitkeringsverordening 1996 (WUV)
Om ten behoeve de uitvoering van de WUV tot een onderlinge
afstemming van sanctiemogelijkheden te komen, kan het systeem
van de WW dienen als raamwerk. Evenals bij de WW kunnen de
verplichtingen in het kader van de WUV ingedeeld worden in
soorten. Deze kunnen nader uitgewerkt worden in categorie.n.
De verplichtingen
1. verplichtingen die betrekking hebben op het voorkomen van
werkloosheid en inpassing in het arbeidsproces. Hieronder
vallen de verplichtingen ex artikel 2:12-1 en 2:12-5(WUV).
Ervan uitgaande, dat het de bedoeling is, dat wachtgelders
en uitkeringsgerechtigden zo snel mogelijk weer in het
arbeidsproces worden opgenomen, kan men verplichtingen in
dit kader als zware verplichtingen zien.
2. verplichtingen die gericht zijn op stroomlijning van het
administratief proces. De invulling hiervan is geheel aan
de diensten overgelaten.
3. verplichtingen gericht op de juiste vaststelling van
uitkeringsrechten. De initi.le vaststelling van het recht
op wachtgeld, de hoogte en de duur vindt plaats tijdens de
ontslagprocedure, dit in tegenstelling tot het systeem van
de WW.
De categorie.n
1 Administratieve verplichtingen
- tijdig inschrijven bij het arbeidsbureau, danwel een
vergelijkbare buitenlandse instantie (WUV 2:12-2 en 3
tenzij 2:12-4)
(NB te niet doen/niet verlengen heeft als consequentie
verval van recht = geen of weinig beleidsvrijheid, daar
er sprake is van een zogenaamde imperatieve bepaling)
2 Verstrekken informatie
- melden van ziekte (WUV 2:13-1)
- tijdig kennisgeven van ter hand nemen arbeid of eigen
bedrijf
3 Niet belemmerend opstellen vooraf aan verkrijgen werk
- zich houden aan voorschriften m.b.t. geneeskundige
begeleiding (WUV 2:13-2)
- zich niet zonder toestemming van B&W in het buitenland
vestigen, danwel daar langdurig verblijven (WUV 2:22-
1c)
- zich gedragen naar algemene of bijzondere voorschriften
van B&W strekkende tot het verkrijgen van een
betrekking of andere bron van inkomsten (WUV 2:12-5)
voorbeeld algemeen: gehoor geven aan een oproep van het
projectbureau Wachtgelders etc. De bijzondere voor-
waarden gelden voor een individueel geval.
4 Niet belemmerend opstellen teneinde verkregen werk te
behouden
- passende arbeid te behouden (WUV 2:12-1)
5 Werk verkrijgen en geen handelingen te plegen die de
uitkerende instantie financieel benadelen
- trachten passende arbeid te verkrijgen
- passende arbeid te aanvaarden/verkrijgen
(WUV 2:12-1)
- zich gedragen naar algemene of bijzondere voorschriften
van B&W strekkende tot het verkrijgen van een
betrekking of andere bron van inkomsten (WUV 2:12-5)
voorbeeld algemeen: deelnemen aan gewenste scholing en
daarbij meewerken aan voldoende resultaat. De
bijzondere voorwaarden gelden voor een individueel
geval.
- opgeven van inkomsten uit arbeid en bedrijf (WUV 2:16)
Een artikel als 2:22-1e WUV, dat ziet op het gedrag van de ex-
ambtenaar komt als zodanig in de WW niet voor. Sanctionering
van in dit kader ongewenst gedrag zou in categorie 5 onderge-
bracht kunnen worden.
Binnen de beschreven categorie.n kunnen de diensten voor de
wachtgelders en uitkeringsgerechtigden concrete gedragsregels
opstellen. Een voorbeeld hiervan is toegevoegd in bijlage II.
Sancties
Voor sanctionering van gedragingen die in het kader van de WUV
ongewenst zijn, kan ook met betrekking tot de strafmaat aan-
sluiting worden gezocht bij het bovenstaand sanctieschema van
de SVR. Hierbij zal rekening gehouden moeten worden met het
volgende:
- Sancties hebben als doel het corrigeren van ongewenst ge-
drag. Indien blijkt, dat de sanctie haar doel bereikt heeft
en het ongewenste gedrag niet meer wordt vertoond, moet de
situatie van voor de sanctionering hersteld worden. Dit kan
eerst na afloop van de termijn waarvoor de sanctie is opge-
legd. Bij maatregelen die niet voor een bepaalde termijn
gelden, kan herstel plaats vinden, indien het ongewenste
gedrag gecorrigeerd is. Dit geldt niet in geval van uitke-
ringsfraude.
- De gedragsregels en de mogelijke sancties dienen aan de
wachtgelders en uitkeringsgerechtigden te worden meege-
deeld, zodat duidelijk is waar zij op kunnen rekenen.
- Een sanctiebesluit is een besluit van een hoofd van dienst
namens B&W en zal moeten voldoen aan de eisen voor een
dergelijk besluit. Zo zal voorafgaand aan het besluit de
betrokkene vrijwel altijd gehoord moeten worden, waarna kan
worden besloten of er sprake is van gedrag dat
gesanctioneerd moet worden en zo ja welke sanctie wordt
toegepast. In het besluit moet worden gemotiveerd waarom
welke sanctie wordt toegepast.
- Bij het toepassen van de sancties zal rekening gehouden
moeten worden met de verwijtbaarheid van het gedrag van
betrokkene. Tevens dient er evenredigheid te bestaan tussen
het gedrag, de verwijtbaarheid en de op te leggen sanctie.
Sancties zijn gericht op het verbeteren van gedrag van een
individu. Dit brengt mee dat de uiteindelijk op te leggen
sanctie altijd een beoordeling van de concrete individuele
situatie vergt. Om deze reden beoogt deze circulaire een kader
te bieden, waarbinnen de diensten een nadere concrete invul-
ling aan het systeem kunnen geven.
Burgemeester en wethouders van Rotterdam,
De Secretaris, De Burgemeester,
Bijlage I: werkschema voor de praktijk
CATEGORIE VERPLICHTINGEN SANCTIES
1. Administratieve a. Tijdige inschrijving Afhankelijk van
verplichtingen arbeidsbureau. de duur van de
b. Aangifte doen bij de periode (in
bedrijfsvereniging kalenderdagen)
(bv). dat men te laat
c. Aanvraag indienen bij is gelden onder-
de bv. staande percen-
d. Werkbriefjes inleveren.tages van het
e. Mededeling doen van dagloon over die
voorgenomen vakantie. periode als
korting.
-<29 : 5%
->28 en <57 :10%
->56 en <113:20%
->112 :30%
2. Verstrekken in- f. Gevolg geven aan ver-
formatie/moge- zoek arbeidsbureau.
lijk maken g. Meewerken aan onderzoek
van controle naar arbeidsgeschiktheid.
h. Gevolg geven controle-
voorschriften i.v.m. 10% gedurende 8
bereikbaarheid en weken
aanwezigheid.
i. Gevolg geven aan ver-
zoek om te verschijnen
of inlichtingen te
verstrekken.
j. Uit eigen beweging alle
relevante informatie
verstrekken aan de bv
(het gaat hier niet om
financiele benadeling)
3. Belemmerende k. Werkloosheid voorkomen
opstelling door in onvoldoende
vooraf aan mate trachten passende
verkrijging arbeid te vinden.
werk. l. Geen eisen te stellen
die het aanvaarden/ 20% gedurende 16
verkrijgen van passende weken
arbeid belemmeren
m. Gevolg te geven aan
beslising bv over
aangevraagde vakantie.
4. Belemmerende n. Niet in te stemmen Een gehele wei-
opstelling tij- met/berusten in te gering van de
dens verkregen korte opzegtermijn uitkering voor
werk om dit o. Niet in te stemmen de resterende
te behouden. met/berusten voor- duur van de
tijdige beeindi- overeengekomen
ging dienstbetrekking dienstbetrek-
king.
5. Weigeren werk p. Trachten passende Afhankelijk van
te verkrijgen/ arbeid te verkrijgen de mate waarin
behouden (w.o. q. Voorkomen verwijtbaar de gedraging of
ook het niet werkloos te worden. nalatigheid van
deelnemen aan r. Passende arbeid te de werknemer hem
scholing) en aanvaarden/verkrijgen. naar het oordeel
fraude. s. Passende arbeid te van de bedrijfs-
te behouden. vereniging kan
t. Deel te nemen aan worden verweten,
gewenste scholing en kunnen de vol-
meewerken aan vol- gende santies
doende resultaat. worden toege-
u. De BV niet finan- past:
te benadelen (fraude) -10% gedurende 8
voor zover niet op- weken
genomen in de vierde -20% gedurende
categorie 16 weken
-30% gedurende
21 weken
-30% gedurende
42 weken
-blijvende gehe-
le weigering
Bijlage II: Voorbeeld set gedragsregels
In verband met uw wachtgeld/uitkering meen ik er goed aan te
doen u hieronder op een aantal zaken te wijzen.
Tenzij anders aangegeven dient u voor "uitkering" " wachtgeld"
te lezen, indien dit voor u van toepassing is.
1. Administratieve verplichtingen
Arbeidsbureau
U bent verplicht ingeschreven te staan als werkzoekende bij
het Arbeidsbureau. Het bewijs van inschrijving en de verlen-
gingen moet u naar ons, de uitkerende instantie, opsturen. De
uitkering wordt geblokkeerd als dit bewijs niet tijdig bij de
salarisadministratie binnen is. Ook als u een deeltijdbaan
aanvaardt dient u voor het restant ingeschreven te staan bij
het arbeidsbureau. Deze verplichting vervalt bij het bereiken
van de leeftijd van 55 jaar.
2. Verstrekken informatie
a. Ziek
Als uitkeringsgenietende staat u nog steeds onder controle van
de Arbodienst. U dient zich dan ook tijdig ziek te melden
indien dit betekent dat u geen arbeid zou kunnen verrichten,
bijvoorbeeld bij langdurige ziekte en/of tengevolge van een
ongeval.
b. Eigen bedrijf
Indien u een eigen bedrijf wilt starten bent u verplicht dit
tijdig te melden aan uw tak van dienst. In het algemeen zal u
gevraagd worden een bedrijfsplan te overleggen.
De oude werkgever zal aan de hand van dit plan beslissen of u
uw plannen kunt doorzetten met behoud van wachtgeld of dat u
verplicht blijft u in te spannen op de arbeidsmarkt voor het
vinden van een reguliere baan.
3. Niet belemmerend opstellen vooraf aan verkrijgen werk
a. voorschriften geneeskundige begeleiding
U dient zich te houden aan voorschriften m.b.t. geneeskundige
begeleiding. In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat u
moet voldoen aan de voorschriften van de Arbodienst bij ziekte
of dat u gehoor te geven aan een oproep voor een keuring
indien u voor een nieuwe werkgever gaat werken.
b. vestiging buitenland
Indien u zich voor langere tijd in het buitenland wilt vesti-
gen, of een langere periode in het buitenland wilt verblijven,
dient u hiervoor tijdig toestemming te vragen aan B&W.
4. Niet belemmerend opstellen teneinde verkregen werk te
behouden
Indien u werk heeft verkregen dient u zich in te spannen om
dit te behouden.
5. Werk verkrijgen/geen handelingen plegen die de uitkerende
instantie financieel benadelen
a. inspanningsverplichting
U dient zich maximaal in te spannen om passende arbeid te
verkrijgen. Indien u een passende betrekking wordt aangeboden
dient u deze te aanvaarden. Ook aan scholing die u wordt
aangeboden in het kader van trajectbegeleiding naar een baan
dient u mee te werken.
b. Neveninkomsten
U bent verplicht neveninkomsten op te geven per maand. Gekort
wordt het bedrag waarmee uw uitkering plus de nieuwe inkomsten
de oude bezoldiging overschrijdt. Alle inkomsten komen voor
korting in aanmerking.
Indien u al inkomsten genoot voor het ontslag op grond waarvan
u een uitkering geniet, worden deze in beginsel niet gekort.
Wel moet u deze inkomsten blijven opgeven.
Indien u een eigen bedrijf heeft bent u uiteraard ook ver-
plicht de inkomsten hiervan op te geven aan uw oude werkgever.
Tot slot nog het volgende. Het voorgaande is slechts een
summiere opsomming van een aantal onderwerpen. Het gaat te ver
om elk detail, voor u wellicht van belang, te vermelden.
Wanneer u evenwel nadere informatie wenst, kunt u zich tot
onze afdeling wenden.